Evet. Biofeedback, anismus tedavisinde üzerinde en fazla bilimsel çalışma yapılan yöntemlerden biridir.

Yapılan araştırmalarda biofeedback tedavisi alan kişilerde dışkılama sırasında pelvik taban kaslarını gevşetme becerisinin geliştiği, tuvalete çıkmanın kolaylaştığı ve kabızlık şikâyetlerinin azaldığı gösterilmiştir.

Bir çalışmada biofeedback tedavisi alan kişilerin yaklaşık %70'i, tedaviden üç ay sonra kabızlık şikâyetlerinde belirgin rahatlama olduğunu bildirmiştir. Diğer tedavi yöntemlerinin uygulandığı kişilerde ise bu oran daha düşük bulunmuştur.

Başka bir araştırmada biofeedback alan kişilerde dışkılama sırasında yapılan yanlış kasılmaların azaldığı ve bağırsakların daha rahat boşaltılabildiği görülmüştür.

Üstelik biofeedback yalnızca kısa süreli rahatlama sağlamayı hedeflemez. Uzun süre takip edilen kişilerde de tedaviyle kazanılan doğru dışkılama alışkanlığının devam edebildiğini gösteren çalışmalar bulunmaktadır.

Buradaki önemli nokta şudur:

Biofeedback bağırsakları çalıştıran bir cihaz değildir.

Kişiye kendi pelvik taban kaslarını nasıl kullandığını gösteren bir öğrenme yöntemidir. Amaç, dışkılama sırasında farkında olmadan kasılan pelvik taban kaslarını fark etmek ve bu kasları doğru zamanda gevşetmeyi öğrenmektir.

Biofeedback Kabızlık İlacından Farklı mı?

Evet.

Kabızlık ilaçları ve dışkı yumuşatıcılar dışkının daha yumuşak olmasına veya bağırsakta daha kolay ilerlemesine yardımcı olabilir.

Ancak anismusta sorun bazen dışkının sertliğinden çok çıkış sırasında kasların yanlış çalışmasıdır.

Şöyle düşünebilirsiniz:

Bağırsak dışkıyı çıkışa kadar getiriyor ancak çıkışta açılması gereken kaslar yeterince gevşemiyor. Siz daha fazla ıkındıkça bu kaslar bazı kişilerde daha da kasılabiliyor.

Bu nedenle kişi;

• “Dışkı geliyor ama çıkmıyor.”
• “Çıkışta bir yerde takılıyor gibi.”
• “Ne kadar ıkınsam da tam boşalamıyorum.”
• “Tuvaletten kalkıyorum ama hâlâ içeride kalmış gibi hissediyorum.”

şeklinde şikâyetler tarif edebilir.

Biofeedback tedavisinde amaç tam olarak bu kasılma–gevşeme düzenini değiştirmektir.

Anismusta Pelvik Taban Biofeedback Nasıl Yapılır?

Öncelikle kişinin tuvalet alışkanlıkları ve pelvik taban kaslarının nasıl çalıştığı değerlendirilir.

Biofeedback sırasında kullanılan cihaz sayesinde pelvik taban kaslarının ne zaman kasıldığı ve ne zaman gevşediği takip edilebilir.

Kişi de bunu ekrandan görebilir.

Örneğin dışkılama hareketini yaptığınız sırada gevşemeniz gerekirken kaslarınızı sıkıyorsanız bunu fark etmek normalde oldukça zordur. Biofeedback sayesinde bu yanlış kasılma görülebilir hale gelir.

Fizyoterapist daha sonra size doğru nefes alma, karın içi basıncı doğru kullanma ve pelvik tabanı gevşetme yöntemlerini öğretir.

Amaç zamanla cihaz olmadan da doğru dışkılama hareketini yapabilmenizdir.

Anismus Tedavisinde Sadece Biofeedback Yeterli mi?

Her kişide aynı tedavi uygulanmaz.

Biofeedback tedavisine ek olarak kişinin ihtiyacına göre;

• Pelvik taban gevşetme çalışmaları
• Diyafram nefesi
• Doğru tuvalet pozisyonu
• Doğru ıkınma tekniği
• Karın ve pelvik taban koordinasyonu
• Manuel terapi
• Ev egzersizleri
• Tuvalet alışkanlıklarının düzenlenmesi

gibi yöntemler kullanılabilir.

Bu nedenle anismus tedavisini yalnızca “bir cihaza bağlanıp egzersiz yapmak” şeklinde düşünmemek gerekir.

Temel amaç vücuda doğru dışkılama hareketini yeniden öğretmektir.

Anismusta Kegel Yapmak Doğru mu?

Her zaman değil.

Anismusta en sık yapılan hatalardan biri, pelvik tabanla ilgili bir problem olduğu için doğrudan Kegel egzersizlerine başlamaktır.

Oysa Kegel egzersizleri pelvik taban kaslarını kasmayı öğretir.

Anismusta ise problem çoğu zaman kasların zayıf olması değil, dışkılama sırasında gevşemesi gereken kasların gevşeyememesidir.

Bu nedenle bazı kişilerde daha fazla sıkma egzersizi yapmak yerine önce pelvik tabanı gevşetmeyi öğrenmek gerekir.

Hangi egzersizin uygun olduğuna pelvik taban değerlendirmesinden sonra karar verilmelidir.

Anismus Biofeedback Tedavisi Kaç Seans Sürer?

Tedavi süresi herkeste aynı değildir.

Şikâyetlerin ne kadar süredir devam ettiği, pelvik tabanın ne kadar gergin olduğu, kişinin doğru gevşemeyi ne kadar hızlı öğrendiği ve eşlik eden başka kabızlık problemlerinin bulunup bulunmadığı tedavi süresini etkileyebilir.

Bilimsel araştırmalarda sıklıkla 8–12 seanslık biofeedback programları kullanılmıştır. Ancak bu sayı herkes için geçerli değildir.

Bazı kişiler daha kısa sürede doğru kas kullanımını öğrenirken bazı kişilerde daha uzun bir rehabilitasyon gerekebilir.

Bu nedenle tedavi süresi ilk değerlendirmeden sonra kişiye özel olarak belirlenmelidir.

Uzm. Fzt. Tuğçe Atalay

Pelvik Taban Fizyoterapisi

İstanbul