Doğumdan sonra cinsel ilişki sırasında ağrı (postpartum disparoni), birçok kadının yaşadığı ancak çoğu zaman dile getirmediği bir sorundur. Araştırmalar, doğumdan sonraki ilk aylarda kadınların önemli bir kısmında cinsel ilişki sırasında ağrı görülebildiğini göstermektedir. Çoğu kadında zamanla azalsa da bazı kişilerde aylar hatta yıllar boyunca devam edebilir.

İyi haber ise şudur: Doğum sonrası cinsel ilişki ağrısı çoğu zaman tedavi edilebilir bir durumdur.

Doğum Sonrası Cinsel İlişkide Ağrı Normal mi?

Doğumdan sonraki ilk haftalarda dokuların iyileşme sürecine bağlı olarak hassasiyet yaşanması beklenebilir. Ancak;

• Ağrı her ilişkide devam ediyorsa,
• İlişkiden korkmanıza neden oluyorsa,
• Yanma, batma veya kasılma hissi oluşuyorsa,
• Doğumun üzerinden aylar geçmesine rağmen düzelmiyorsa,

bu durumun değerlendirilmesi gerekir.

Ağrı "normaldir, zamanla geçer" denilerek uzun süre beklenmemelidir.

Doğum Sonrası Cinsel İlişkide Ağrı Neden Olur?

Tek bir neden yerine çoğu zaman birden fazla faktör birlikte rol oynar.

1. Pelvik taban kaslarının aşırı gergin olması

Doğumdan sonra birçok kadın pelvik taban kaslarının zayıf olduğunu düşünür. Ancak bazı kadınlarda tam tersi görülür.

Ağrı korkusu, doğum travması, dikiş bölgesindeki hassasiyet ve istemsiz korunma refleksi nedeniyle pelvik taban kasları sürekli kasılı kalabilir.

Bu durumda ilişki sırasında;

• girişte yanma,
• batma,
• baskı hissi,
• kasılma,
• "bir yere çarpıyormuş" hissi

oluşabilir.

Bu, doğum sonrası cinsel ağrının en sık nedenlerinden biridir.

2. Epizyotomi veya doğum yırtığına bağlı skar dokusu

Epizyotomi ya da vajinal yırtıklar iyileşirken skar (yara izi) dokusu oluşur.

Bazı kişilerde bu doku;

• sert,
• hassas,
• hareketi kısıtlayan

bir yapıda olabilir.

Sonuç olarak ilişki sırasında özellikle giriş bölgesinde ağrı hissedilebilir.

3. Sezaryen sonrası oluşan yapışıklıklar

Sadece normal doğum yapan kadınlarda değil, sezaryen doğum yapanlarda da ilişki sırasında ağrı görülebilir.

Karın duvarında ve pelviste gelişen yapışıklıklar;

• hareket kısıtlılığı,
• karında çekilme hissi,
• derin ilişki ağrısı

oluşturabilir.

4. Vajinal kuruluk

Özellikle emzirme döneminde östrojen seviyelerinin düşmesine bağlı olarak vajinal kuruluk gelişebilir.

Kuruluk;

• sürtünmeyi artırır,
• yanma hissine neden olur,
• ilişkinin ağrılı hale gelmesine yol açabilir.

5. Pelvik organların iyileşme süreci

Rahim, bağ dokuları ve pelvik destek yapıları doğumdan sonra yeniden toparlanmaya çalışır.

Bu süreçte özellikle erken dönemde derin ilişki sırasında rahatsızlık hissedilebilir.

6. Kuyruk sokumu ve pelvik eklem problemleri

Doğum sırasında kuyruk sokumu, sakroiliak eklem ve pelviste oluşan zorlanmalar da cinsel ilişki sırasında ağrıya neden olabilir.

Özellikle belirli pozisyonlarda ortaya çıkan ağrılar bu durumla ilişkili olabilir.

Doğum Sonrası Cinsel İlişkide Ağrı Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi ağrının nedenine göre planlanmalıdır.

Her kadına aynı egzersizlerin verilmesi doğru değildir.

Kapsamlı bir değerlendirme sonrasında aşağıdaki yöntemlerden biri veya birkaçı uygulanabilir.

Pelvik taban fizyoterapisi

Pelvik taban fizyoterapisi, doğum sonrası ağrının nedenini belirlemeye yönelik ayrıntılı bir değerlendirme ile başlar.

Tedavide;

• pelvik taban kaslarının değerlendirilmesi,
• gevşeme egzersizleri,
• nefes çalışmaları,
• manuel terapi,
• skar dokusu mobilizasyonu,
• miyofasyal gevşetme teknikleri,
• pelvik mobilizasyon,
• ev egzersiz programı,
• günlük yaşam önerileri

kişiye özel olarak planlanır.

Kasların sadece güçlendirilmesi değil, gerektiğinde gevşetilmesi ve normal fonksiyonuna döndürülmesi hedeflenir.

Pelvik Taban Fizyoterapisi Doğum Sonrası Cinsel Ağrıya Yardımcı Olur mu?

Evet.

Bilimsel çalışmalar, pelvik taban fizyoterapisinin doğum sonrası cinsel ağrısı olan kadınlarda;

• ağrının azalmasına,
• kas fonksiyonunun iyileşmesine,
• cinsel fonksiyonun artmasına,
• yaşam kalitesinin yükselmesine

katkı sağlayabileceğini göstermektedir.

Tedavinin başarısı için öncelikle ağrının gerçek nedeninin belirlenmesi önemlidir.

Ne Zaman Bir Uzmana Başvurmalısınız?

Aşağıdaki durumlardan biri varsa değerlendirilmeniz faydalı olacaktır:

• Doğumun üzerinden 3 aydan uzun süre geçmesine rağmen ilişki hâlâ ağrılıysa,
• Her ilişkide aynı bölgede ağrı oluşuyorsa,
• Yanma veya batma hissi giderek artıyorsa,
• Vajinaya giriş mümkün olmuyorsa,
• Karında veya sezaryen bölgesinde çekilme hissi oluşuyorsa,
• Ağrı nedeniyle cinsel yaşamınız etkileniyorsa.

Sık Sorulan Sorular

Doğum sonrası cinsel ilişki ne zaman ağrısız olur?

İyileşme süreci kişiden kişiye değişir. İlk haftalarda hassasiyet görülebilir ancak ağrının aylarca devam etmesi normal kabul edilmez ve değerlendirilmelidir.

Sezaryen doğumdan sonra da ilişki ağrısı olur mu?

Evet. Sezaryen sonrası oluşabilecek yapışıklıklar, karın duvarındaki gerginlik ve pelvik taban kaslarındaki değişiklikler nedeniyle ilişki sırasında ağrı gelişebilir.

Doğum sonrası ilişki ağrısı kendiliğinden geçer mi?

Bazı kadınlarda zamanla azalabilir. Ancak ağrı uzun sürüyor veya günlük yaşamı etkiliyorsa, altta yatan neden araştırılmalı ve uygun tedavi planlanmalıdır.

Pelvik taban egzersizleri ağrıyı azaltır mı?

Her zaman değil. Eğer pelvik taban kasları aşırı gerginse yalnızca güçlendirme amaçlı egzersizler şikâyetleri artırabilir. Bu nedenle önce kasların değerlendirilmesi, ardından kişiye özel bir tedavi planı oluşturulması önemlidir.

Sonuç

Doğum sonrası cinsel ilişki sırasında ağrı yaşamak yalnız olmadığınız bir durumdur ve çözümsüz değildir. Ağrının nedeni pelvik taban kaslarının gerginliği, skar dokusu, vajinal kuruluk, sezaryen sonrası yapışıklıklar veya pelvik eklem problemleri olabilir. Doğru değerlendirme ve kişiye özel pelvik taban fizyoterapisi ile birçok kadında ağrı azalabilir, cinsel yaşam konforu yeniden kazanılabilir.

Uzm. Fzt. Tuğçe Atalay

Pelvik Taban Fizyoterapisi

İstanbul