Sezaryen Sonrası Karında Sertlik ve Çekilme Hissi Neden Olur?

Sezaryen sonrasında kesi çevresinde veya alt karın bölgesinde sertlik, gerginlik, çekilme, batma ya da dokular birbirine yapışmış gibi bir his oluşabilir. Bazı kadınlar bunu özellikle ayağa kalkarken, gerinirken, egzersiz yaparken veya karın bölgesini tamamen doğrulturken daha fazla hisseder.

Bu şikâyetler ameliyat sonrası iyileşme sürecinin bir parçası olabilir. Ancak aylar geçmesine rağmen devam eden belirgin sertlik ve hareket kısıtlılığında sezaryen skarı ve çevresindeki dokuların hareketliliğinin değerlendirilmesi gerekebilir.

Sezaryen sonrası karında sertlik neden olur?

Sezaryen sırasında yalnızca cilt etkilenmez. Karın duvarındaki farklı doku katmanlarından geçilerek rahme ulaşılır. Ameliyat sonrasında bu dokuların her birinde iyileşme süreci başlar.

Vücut kesi bölgesini onarmak için yeni bağ dokusu oluşturur. Bu süreçte başlangıçta dokunun daha sert, kalın veya gergin hissedilmesi mümkündür.

Zamanla skar dokusu yeniden şekillenir ve genellikle daha esnek hale gelir. Ancak bazı kişilerde kesi çevresindeki dokuların kayma ve hareket kabiliyeti sınırlı kalabilir.

Bu durumda dışarıdan yara tamamen iyileşmiş görünmesine rağmen bölgede hâlâ sertlik veya çekilme hissedilebilir.

Sezaryen sonrası çekilme hissi neden olur?

Cildimizin ve altındaki dokuların normalde birbirlerinin üzerinde belirli miktarda hareket edebilmesi gerekir.

Sezaryen sonrası iyileşme sırasında oluşan skar dokusu bu hareketliliği bazı bölgelerde azaltabilir. Böylece gövdeyi geriye doğru uzatmak, dönmek, ayağa kalkmak veya karın bölgesini germek gibi hareketlerde kişi kesi bölgesinde “bir şey çekiyor” hissi yaşayabilir.

Bu his yalnızca skarın tam üzerinde olmayabilir. Skarın üstünde, altında veya bir tarafında daha belirgin hissedilebilir.

Sezaryen skarı neden sert olur?

Yeni oluşan skar dokusu normal cilt dokusuyla aynı özelliklere sahip değildir. İyileşmenin özellikle erken dönemlerinde daha yoğun ve düzensiz bir yapı gösterebilir.

Bu nedenle sezaryen izi:

• sert veya kabarık,
• çevresine göre daha az hareketli,
• dokunmaya hassas,
• uyuşuk,
• gergin veya çekiliyor gibi

hissedilebilir.

Skarın görünümü ile fonksiyonu da her zaman aynı değildir. İnce ve dışarıdan iyi iyileşmiş görünen bir sezaryen izi bile hareket açısından kısıtlı olabilir.

Sezaryen sonrası karında yapışıklık olur mu?

Burada iki farklı durumun birbirinden ayrılması önemlidir.

Cilt ve cilt altındaki sezaryen skarının çevre dokulara göre hareketinin azalması ile ameliyat sonrasında karın içerisinde gelişebilen intraabdominal adezyonlar (iç yapışıklıklar) aynı şey değildir.

Sezaryen de diğer abdominal ameliyatlar gibi karın içinde adezyon gelişimiyle ilişkili olabilir. Ancak yalnızca karında çekilme veya skarın sert olması, kişide mutlaka iç yapışıklık olduğu anlamına gelmez.

Bu nedenle her sezaryen sonrası çekilme hissini “içeride yapışıklık var” şeklinde yorumlamak doğru değildir.

Sezaryen sonrası karında sertlik ne zaman geçer?

İyileşme kişiden kişiye değişir. Cildin kapanması, dokuların tamamen eski hareketliliğine kavuştuğu anlamına gelmez.

Skar dokusunun yeniden yapılanması aylar boyunca devam edebilir. Bu süreçte başlangıçta oldukça sert olan bölgenin zamanla yumuşaması ve hareketliliğinin artması beklenir.

Ancak aylar veya yıllar geçmesine rağmen belirgin çekilme, hassasiyet, sertlik veya hareket kısıtlılığı devam ediyorsa değerlendirme faydalı olur.

Sezaryen sonrası göbek üstünde katlanma veya çıkıntı neden olabilir?

Bazı kadınlar sezaryen sonrasında izin hemen üzerinde bir katlanma veya çıkıntı oluştuğunu fark eder. İnternette bazen buna “sezaryen rafı” veya C-section shelf denir.

Bu görünümün tek bir nedeni yoktur. Gebelik sonrası karın duvarındaki değişiklikler, yağ dokusunun dağılımı, ciltteki değişiklikler, karın kaslarının fonksiyonu ve skarın çevresindeki doku hareketliliği birlikte rol oynayabilir.

Bu nedenle skar masajının tek başına bu görüntüyü tamamen ortadan kaldıracağını söylemek doğru değildir.

Sezaryen sonrası skar masajı yapılır mı?

Yara tamamen iyileştikten ve tıbbi açıdan herhangi bir problem bulunmadığından emin olunduktan sonra bazı kişilerde skar mobilizasyonu ve manuel terapi yaklaşımları kullanılabilir.

Ancak yeni ameliyat olmuş bir sezaryen bölgesine gelişigüzel ve güçlü masaj yapılmamalıdır.

Skar çalışmasının amacı dokuyu zorla “kırmak” veya “yapışıklıkları parçalamak” değildir. Amaç dokunun farklı yönlerdeki hareketliliğini değerlendirmek ve gerektiğinde kontrollü biçimde geliştirmektir.

Özellikle skar bölgesinde ağrı veya aşırı hassasiyet varsa uygulamanın kişiye göre planlanması önemlidir.

Sezaryen sonrası fizyoterapi ne işe yarar?

Sezaryen sonrası fizyoterapi yalnızca karın kaslarını güçlendirmekten ibaret değildir.

Değerlendirmede kişinin;

sezaryen skarının hareketliliği, karın duvarı fonksiyonu, nefes paterni, gövde hareketleri, pelvik taban kasları ve varsa diastasis rekti birlikte ele alınabilir.

İhtiyaca göre skar mobilizasyonu, manuel terapi, nefes çalışmaları, karın duvarının yeniden aktivasyonu, gövde hareketliliği ve kademeli egzersiz programı uygulanabilir.

Örneğin kişi gövdesini geriye doğru uzattığında sezaryen bölgesinde yoğun çekilme hissediyorsa yalnızca skarın kendisine değil, karın duvarının bütün olarak nasıl hareket ettiğine bakmak gerekir.

Sezaryen sonrası sertlik ve çekilme tehlikeli midir?

Her sertlik veya çekilme ciddi bir problem anlamına gelmez. Özellikle ameliyat sonrası erken dönemde dokuların farklı hissedilmesi beklenebilir.

Ancak bölgede giderek artan kızarıklık, sıcaklık, şişlik, akıntı, kötü koku, yaranın açılması, ateş veya şiddetli/artan ağrı varsa normal skar iyileşmesi olarak değerlendirilmemeli ve sağlık profesyoneline başvurulmalıdır.

Uzun süredir devam eden fakat bu belirtilerin eşlik etmediği sertlik, çekilme veya hareket kısıtlılığında ise skar ve karın duvarı fonksiyonunun değerlendirilmesi düşünülebilir.

Sık Sorulan Sorular

Sezaryen yerinin sert olması normal mi?

Özellikle iyileşmenin erken dönemlerinde kesi çevresinin diğer dokulara göre daha sert hissedilmesi mümkündür. Zaman içerisinde dokunun yeniden yapılanmasıyla sertlik azalabilir. Uzun süre devam eden belirgin sertlik veya ağrı varsa değerlendirilmesi önerilir.

Sezaryen izi neden çekiliyor gibi hissedilir?

Skar ve çevresindeki dokuların hareketliliğinin azalması, bazı hareketler sırasında bölgede gerginlik ve çekilme hissine neden olabilir.

Sezaryen sonrası karında top gibi sertlik normal mi?

Yeni gelişen veya belirgin, lokalize bir kitle yalnızca “skar dokusu” olarak kabul edilmemelidir. Özellikle ağrı, kızarıklık veya büyüme varsa hekim tarafından değerlendirilmesi gerekir.

Sezaryen skarı yıllar sonra bile sert olabilir mi?

Evet, bazı kişilerde skarın hareketliliği veya hassasiyeti uzun süre değişmiş kalabilir. Ancak yıllar sonra ortaya çıkan yeni ağrı, şişlik veya kitle varsa bunun doğrudan eski sezaryene bağlanmadan değerlendirilmesi gerekir.

Sezaryen skarına masaj yapmak yapışıklıkları açar mı?

“Yapışıklıkları kırmak” doğru bir ifade değildir. Skar mobilizasyonu yüzeyel dokuların hareketliliğini geliştirmek amacıyla kullanılabilir; karın içerisindeki adezyonları elle kırdığı şeklinde düşünülmemelidir.

Sezaryen sonrası karında çekilme için fizyoterapi uygulanabilir mi?

Evet. Yara iyileşmesi tamamlandıktan sonra devam eden skar hassasiyeti, hareket kısıtlılığı ve karın duvarı fonksiyonundaki problemlerde fizyoterapi değerlendirmesi yapılabilir.

Uzm. Fzt. Tuğçe Atalay

Pelvik Taban Fizyoterapisi

İstanbul