Kegel Egzersizi Herkese Uygun Mudur? Yanlış Kegel Yapmanın 7 Olası Sonucu
Kegel Egzersizi Herkese Uygun Mudur?
Kısa Özet
- Kegel egzersizi pelvik taban kaslarını çalıştırmayı amaçlayan bir egzersizdir.
- Ancak pelvik taban problemi yaşayan herkes için uygun değildir.
- Bazı kişilerde kaslar zayıf değil, tam tersine aşırı gergin olabilir.
- Yanlış egzersiz seçimi mevcut belirtilerin artmasına neden olabilir.
- Pelvik taban egzersizlerine başlamadan önce değerlendirme yapılması önemlidir.
İnternette pelvik taban kaslarıyla ilgili araştırma yaptığınızda en sık karşılaşacağınız önerilerden biri "Kegel egzersizi yapın." olacaktır.
Gerçekten de Kegel egzersizleri, uygun hastalarda idrar kaçırma ve bazı pelvik taban sorunlarında etkili olabilir. Ancak güncel bilimsel bilgiler ve klinik deneyimler, Kegel egzersizinin herkese uygun olmadığını göstermektedir.
Pelvik taban kasları her zaman zayıf değildir. Bazı kişilerde bu kaslar zaten sürekli kasılı olabilir veya gevşemekte zorlanabilir. Böyle bir durumda yalnızca daha fazla kasılma egzersizi yapmak belirtileri artırabilir.
Bu nedenle doğru soru "Kegel yapmalı mıyım?" değil, "Benim pelvik taban kaslarımın gerçekten neye ihtiyacı var?" olmalıdır.
Kegel Egzersizi Nedir?
Kegel egzersizi, pelvik taban kaslarını istemli olarak kasıp gevşetmeye dayanan bir egzersiz yöntemidir. İlk olarak stres tipi idrar kaçırmanın tedavisinde tanımlanmış olsa da günümüzde farklı pelvik taban problemlerinde de kullanılmaktadır.
Amaç yalnızca kasları güçlendirmek değildir. Doğru uygulandığında kasların koordinasyonunu, dayanıklılığını ve fonksiyonunu geliştirmeye yardımcı olabilir.
Ancak her egzersiz gibi Kegel de doğru kişiye, doğru zamanda ve doğru teknikle uygulanmalıdır.
Her Pelvik Taban Problemi Kas Zayıflığı Anlamına Gelmez
Pelvik taban kasları iki farklı şekilde etkilenebilir:
1. Kaslar yeterince aktif çalışmıyor olabilir.
Bu durumda güçlendirme egzersizleri uygun olabilir.
2. Kaslar aşırı aktif veya gergin olabilir.
Bu durumda öncelik gevşeme, nefes koordinasyonu, farkındalık çalışmaları ve kasların normal çalışma düzenini yeniden kazandırmaktır.
Bu nedenle aynı belirtiye sahip iki kişinin tedavisi tamamen farklı olabilir.
Yanlış Kegel Yapmanın 7 Olası Sonucu
1. Pelvik Ağrının Artması
Kaslar zaten aşırı aktifse sürekli kasma egzersizleri ağrıyı artırabilir.
2. İdrar Yaparken Zorlanma
Kasların gevşeyememesi idrar akışını etkileyebilir.
3. Dışkılama Güçlüğü
Pelvik taban kaslarının gevşeyememesi dışkılamayı zorlaştırabilir.
4. Cinsel İlişki Sırasında Ağrı
Aşırı aktif pelvik taban kasları bazı kişilerde ağrılı cinsel ilişkiye katkıda bulunabilir.
5. Kas Yorgunluğu
Gereğinden fazla yapılan egzersizler kasların normal fonksiyonunu olumsuz etkileyebilir.
6. Yanlış Kasların Çalıştırılması
Birçok kişi Kegel yaparken kalça, karın veya bacak kaslarını kullanır. Bu durum egzersizin etkinliğini azaltabilir.
7. Gerçek Sorunun Gözden Kaçması
Bazı belirtilerin nedeni pelvik taban kaslarından ziyade mesane alışkanlıkları, bağırsak fonksiyonları, nefes paterni veya başka sağlık sorunları olabilir. Sadece Kegel egzersizi yapmak bu durumların değerlendirilmesini geciktirebilir.
Kimler Kegel Egzersizi Yapmadan Önce Değerlendirilmelidir?
Aşağıdaki şikâyetlerden biri varsa değerlendirme yapılması önerilir:
- Sürekli pelvik ağrı
- Vajinal veya perine bölgesinde ağrı
- Ağrılı cinsel ilişki
- Kronik prostatit veya kronik pelvik ağrı sendromu
- İdrar yaparken zorlanma
- Dışkıyı tam boşaltamama hissi
- Sürekli kabızlık
- Kuyruk sokumu ağrısı
Bu belirtiler her zaman kas zayıflığını göstermez.
Bilim Ne Diyor?
Uluslararası pelvik taban rehabilitasyonu rehberleri, pelvik taban egzersizlerinin kişiye özel değerlendirme sonrasında planlanmasını önermektedir. Pelvik taban kaslarının yalnızca kuvveti değil; gevşeme kapasitesi, koordinasyonu, dayanıklılığı ve fonksiyonel kullanımı da değerlendirilmelidir. Bu nedenle her birey için aynı egzersiz programı uygun değildir.
Klinikten Not
Kliniğimizde pelvik taban rehabilitasyonuna başlamadan önce yalnızca kas kuvvetini değerlendirmiyoruz. Nefes paterni, karın ve kalça çevresi kaslarının fonksiyonu, mesane ve bağırsak alışkanlıkları, kişinin günlük yaşamı ve şikâyetleri birlikte ele alınıyor. Çünkü doğru tedavi, doğru değerlendirme ile başlar.
Sonuç
Kegel egzersizi pelvik taban rehabilitasyonunda önemli bir araçtır; ancak her pelvik taban problemi için otomatik olarak önerilemez. Bazı kişiler güçlendirme egzersizlerinden fayda görürken, bazı kişilerde öncelik kasların gevşemesini ve koordinasyonunu yeniden kazandırmaktır.
Bu nedenle pelvik taban şikâyetleri olan bireylerde egzersiz programının kişiye özel planlanması, tedavinin etkinliği açısından önem taşır.
Bilimsel Kaynaklar
- Bø K, Frawley HC, Haylen BT, et al. An International Urogynecological Association (IUGA) / International Continence Society (ICS) joint report on the terminology for pelvic floor muscle assessment.
- International Continence Society (ICS). Pelvic Floor Muscle Training Resources.
- European Association of Urology (EAU). Guidelines on Non-neurogenic Female Lower Urinary Tract Symptoms.
- European Association of Urology (EAU). Guidelines on Chronic Pelvic Pain.
- National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Urinary Incontinence and Pelvic Floor Dysfunction Guidelines.
Uzm. Fzt. Tuğçe Atalay
Pelvik Taban Fizyoterapisi
İstanbul