PCOS'un Adı Değişti - PMOS: Poliendokrin Metabolik Over Sendromu

Yıllardır “PCOS” adıyla bilinen "Polikistik Over Sendromu"  için bilim dünyasında önemli bir değişim gündemde.
Dün The Lancet’te yayımlanan geniş kapsamlı uluslararası bir konsensus makalesinde, PCOS’un yeni adının:

PMOS — Polyendocrine Metabolic Ovarian Syndrome

olması önerildi.

Bu yeni isim Türkçeye yaklaşık olarak “Poliendokrin Metabolik Over Sendromu” şeklinde çevrilebilir.

Peki neden böyle bir değişikliğe ihtiyaç duyuldu?

Çünkü PCOS İsmi Hastalığı Tam Olarak Anlatmıyor

“Polikistik over” ifadesi, birçok kişide yumurtalıklarda kistler olduğu düşüncesini oluşturuyor. Ancak uzmanlara göre bu isim hem eksik hem de yanıltıcı.

Makale, PCOS’ta görülen durumun klasik anlamda bir “over kisti hastalığı” olmadığını vurguluyor. Asıl problem, hormonal, metabolik ve nöroendokrin sistemlerin birlikte etkilenmesi.

Araştırmacılar mevcut ismin:

• hastalığın metabolik yönünü gölgelediğini,
• yalnızca jinekolojik bir problem gibi algılanmasına neden olduğunu,
• tanının gecikmesine yol açabildiğini,
• bireylerin yaşadığı semptomların ciddiyetini görünmez hale getirdiğini belirtiyor.

Hatta çalışmada, PCOS’lu bireylerin %70’ine kadarının tanı almadan yaşayabildiği ifade ediliyor.

Yeni İsim Ne Anlatıyor?

Yeni isimdeki her kelime aslında hastalığın farklı bir yönünü tanımlıyor.

Polyendocrine (Poliendokrin)

Birden fazla hormonal sistemin etkilenmesini ifade ediyor.

Çünkü bu durumda yalnızca yumurtalık hormonları değil;

• insülin sistemi,
• androjenler,
• nöroendokrin mekanizmalar,
• metabolik hormonlar da rol oynuyor.

Metabolic (Metabolik)

PCOS’un yalnızca adet düzensizliği ya da yumurtlama problemi olmadığını vurguluyor.

Makale; insülin direnci, kilo artışı, tip 2 diyabet riski, kolesterol problemleri ve kardiyovasküler etkilerin bu durumun önemli bir parçası olduğunu söylüyor.

Araştırmadaki dikkat çekici bilgilerden biri de şu:

İnsülin direnci, PMOS’lu bireylerin yaklaşık %85’inde görülebiliyor.

Ovarian (Over)

Yeni isim overleri tamamen dışlamıyor. Çünkü yumurtlama bozuklukları ve over fonksiyonlarındaki değişiklikler hâlâ önemli bir parça.

Ancak artık durum yalnızca “yumurtalık problemi” olarak tanımlanmıyor.

Bu Değişiklik Nasıl Kararlaştırıldı?

Makale oldukça geniş bir uluslararası çalışma sürecini anlatıyor.

Süreçte:

• 56 farklı organizasyon,
• binlerce sağlık profesyoneli,
• PCOS tanılı bireyler yer aldı.

Toplamda 14 binden fazla kişinin görüşü değerlendirildi. Çalışmada:

• global anketler,
• Delphi yöntemleri,
• uzman toplantıları,
• hasta geri bildirimleri kullanıldı.

Amaç; hastalığın biyolojisini daha doğru anlatan, damgalayıcı olmayan ve global olarak kullanılabilecek yeni bir isim oluşturmaktı.

PMOS Hangi Belirtilerle İlişkili?

Makale, bu durumun çok sistemli etkileri olduğunu vurguluyor.

Bunlar arasında:

• düzensiz adet,
• yumurtlama problemleri,
• infertilite,
• akne,
• tüylenme,
• saç dökülmesi,
• kilo alma eğilimi,
• insülin direnci,
• uyku problemleri,
• depresyon ve anksiyete yer alabiliyor.

Yani yalnızca üreme sistemiyle sınırlı bir durumdan bahsedilmiyor.

Bundan Sonra Ne Olacak?

Araştırmacılar, PMOS ismine geçişin birkaç yıllık bir süreç içinde planlandığını belirtiyor.

Bu süreçte:

• klinik rehberlerin,
• eğitim materyallerinin,
• sağlık kayıt sistemlerinin,
• bilimsel yayınların güncellenmesi hedefleniyor.

Uluslararası PCOS rehberlerinin de gelecekte bu yeni terminolojiye uyum sağlaması bekleniyor.

Sonuç

Bu yeni isim önerisi yalnızca teknik bir değişiklik değil.
Bilim dünyası artık PCOS’u yalnızca “yumurtalıkta kist” üzerinden tanımlamıyor.

PMOS kavramı; hormonal, metabolik ve sistemik etkileri olan daha kompleks bir durumu tanımlamayı amaçlıyor.

Bu değişim, hem hastaların yaşadığı semptomların daha iyi anlaşılması hem de daha bütüncül bir yaklaşım geliştirilmesi açısından çok önemli.

Referans

Teede H, Khomami M, Morman R et al. Polyendocrine metabolic ovarian syndrome, the new name for polycystic ovary syndrome: a multistep global consensus process. The Lancet, 2026; 0

Uzm. Fzt. Tuğçe Atalay

Pelvik Taban Fizyoterapisi

İstanbul