Vajinal Kuruluk Nedir?

Vajinal kuruluk, vajinanın doğal nemini kaybetmesi sonucu oluşan ve yaşam kalitesini etkileyebilen yaygın bir sağlık problemidir. Vajinanın iç yüzeyi normalde nemli, esnek ve kaygan bir yapıdadır. Bu nem; hormonlar, kan dolaşımı ve vajinal dokuların sağlıklı çalışması sayesinde korunur.

Nemin azalması yalnızca cinsel ilişki sırasında rahatsızlığa neden olmaz. Günlük yaşamda otururken, yürürken veya egzersiz yaparken bile yanma, tahriş ve batma hissine yol açabilir.

Vajinal kuruluk her yaşta görülebilse de özellikle doğum sonrası emzirme döneminde, menopozda ve bazı hormonal değişikliklerde daha sık ortaya çıkar.

Vajinal Kuruluk Belirtileri Nelerdir?

Vajinal kuruluk kişiden kişiye farklı şekillerde hissedilebilir. En sık görülen belirtiler şunlardır:

• Vajinada kuruluk hissi
• Yanma veya batma
• Kaşıntı
• Cinsel ilişki sırasında ağrı
• İlişki sonrasında hassasiyet
• Vajinada tahriş hissi
• Günlük hareketlerde sürtünmeye bağlı rahatsızlık
• Vajinal girişte gerginlik
• Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu hissi
• Sık idrara çıkma veya idrar yaparken yanma hissi

Bu belirtiler yalnızca vajinal kuruluğa bağlı olmayabilir. Benzer şikâyetler enfeksiyonlar, cilt hastalıkları veya pelvik taban kaslarının aşırı gerginliği gibi farklı nedenlerden de kaynaklanabilir.

Vajinal Kuruluk Neden Olur?

Vajinal kuruluğun tek bir nedeni yoktur. Çoğu zaman hormonal, mekanik ve yaşam tarzına bağlı faktörler birlikte rol oynar.

1. Östrojen hormonunun azalması

Vajinal kuruluğun en yaygın nedeni östrojen seviyelerinin düşmesidir.

Östrojen;

• vajinal dokunun kalınlığını,
• elastikiyetini,
• kan dolaşımını,
• doğal nem üretimini

destekleyen temel hormondur.

Östrojen azaldığında vajinal doku daha ince, daha hassas ve daha kuru hale gelebilir.

2. Emzirme dönemi

Doğum sonrası emziren kadınlarda prolaktin hormonunun artmasıyla birlikte östrojen seviyeleri geçici olarak düşebilir.

Bu nedenle birçok kadın emzirme döneminde:

• vajinal kuruluk,
• cinsel ilişkide ağrı,
• yanma hissi

yaşayabilir.

Bu durum genellikle emzirme süreciyle ilişkilidir ve birçok kadında geçicidir.

3. Menopoz

Menopoz döneminde yumurtalıkların östrojen üretiminin azalması nedeniyle vajinal kuruluk oldukça yaygındır.

Kurulukla birlikte;

• yanma,
• kaşıntı,
• sık idrar hissi,
• cinsel ilişki sırasında ağrı

görülebilir.

4. Bazı ilaçlar

Bazı ilaçlar da vajinal kuruluğa neden olabilir.

Örneğin:

• bazı doğum kontrol yöntemleri,
• alerji ilaçlarının bir kısmı,
• bazı antidepresanlar,
• bazı hormonal tedaviler

vajinal nemi azaltabilir.

İlaç kullanıyorsanız kendi kendinize bırakmak yerine doktorunuza danışmanız gerekir.

5. Pelvik taban kaslarının aşırı gergin olması

Çoğu kişi bunu bilmez.

Bazen sorun gerçekten vajinal kuruluk değildir.

Pelvik taban kasları sürekli kasılı kaldığında bölgedeki kan dolaşımı azalabilir ve kişi kuruluk hissi yaşayabilir. Aynı zamanda ilişki sırasında yanma, batma ve sürtünme hissi de artabilir.

Özellikle muayenelerde belirgin bir kuruluk bulunmamasına rağmen kuruluk hissi tarif eden kişilerde pelvik taban kaslarının değerlendirilmesi önemlidir.

6. Stres ve kaygı

Yoğun stres, kaygı ve ilişki sırasında ağrı yaşama korkusu uyarılmayı olumsuz etkileyebilir.

Yeterli uyarılma gerçekleşmediğinde doğal vajinal kayganlık da azalabilir.

7. Yetersiz cinsel uyarılma

Doğal vajinal kayganlık, cinsel uyarılmanın bir parçasıdır.

Yetersiz ön sevişme, ağrı korkusu veya psikolojik faktörler kayganlığın azalmasına neden olabilir.

Vajinal Kuruluk Cinsel İlişkiyi Neden Ağrılı Hale Getirir?

Vajina yeterince nemli olmadığında sürtünme artar.

Bunun sonucunda;

• yanma,
• batma,
• tahriş,
• ilişki sırasında ağrı,
• ilişki sonrasında hassasiyet

gelişebilir.

Bazı kadınlar bu ağrı nedeniyle istemsiz olarak pelvik taban kaslarını kasar. Zamanla bu durum bir kısır döngüye dönüşebilir ve ağrı devam edebilir.

Vajinal Kuruluk Nasıl Geçer?

Tedavi, kuruluğun nedenine göre planlanmalıdır.

Herkese aynı tedavi uygun değildir.

Altta yatan nedenin belirlenmesi

İlk adım kuruluğa neden olan durumun ortaya çıkarılmasıdır.

Hormonal değişiklikler, enfeksiyonlar, dermatolojik hastalıklar, pelvik taban kasları ve kullanılan ilaçlar birlikte değerlendirilmelidir.

Vajinal nemlendiriciler ve kayganlaştırıcılar

Hekiminizin önerisi doğrultusunda kullanılan vajinal nemlendiriciler veya su bazlı kayganlaştırıcılar özellikle ilişki sırasında oluşan rahatsızlığı azaltabilir.

Hormonal tedaviler

Menopoz veya belirgin östrojen eksikliği olan bazı kişilerde doktor tarafından lokal östrojen tedavileri önerilebilir.

Bu tedaviler herkes için uygun değildir ve mutlaka kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından planlanmalıdır.

Pelvik taban fizyoterapisi

Vajinal kuruluk hissi yaşayan her kadında sorun yalnızca hormonlar olmayabilir.

Pelvik taban fizyoterapisinde;

• pelvik taban kaslarının değerlendirilmesi,
• kasların gevşeme kapasitesinin incelenmesi,
• nefes paterninin değerlendirilmesi,
• manuel terapi,
• gevşeme egzersizleri,
• ev egzersiz programı

kişiye özel olarak planlanabilir.

Özellikle ilişki sırasında yanma, batma veya ağrı da eşlik ediyorsa pelvik taban kaslarının değerlendirilmesi önemlidir.

Vajinal Kuruluk Hamile Kalmayı Engeller mi?

Tek başına vajinal kuruluk genellikle kısırlık nedeni değildir.

Ancak ilişki sırasında ağrıya neden olarak cinsel ilişki sıklığını azaltabilir veya hormonal bir problemin belirtisi olabilir.

Bu nedenle özellikle gebelik planlayan kadınlarda altta yatan nedenin araştırılması önemlidir.

Ne Zaman Doktora Başvurmalısınız?

Aşağıdaki durumlarda değerlendirilmeniz önerilir:

• Kuruluk uzun süredir devam ediyorsa
• Cinsel ilişki ağrılı hale geldiyse
• Kanama oluyorsa
• Şiddetli yanma veya kaşıntı varsa
• Kötü kokulu akıntı eşlik ediyorsa
• Günlük yaşamınızı etkiliyorsa

Sık Sorulan Sorular

Vajinal kuruluk neden olur?

En sık nedenler östrojen hormonunun azalması, emzirme dönemi, menopoz, bazı ilaçlar, stres ve pelvik taban kaslarının aşırı gergin olmasıdır.

Genç yaşta vajinal kuruluk olur mu?

Evet. Vajinal kuruluk yalnızca menopozda görülmez. Emzirme dönemi, hormonal değişiklikler, bazı ilaçlar ve pelvik taban kaslarının gerginliği genç kadınlarda da kuruluk hissine neden olabilir.

Vajinal kuruluk kendiliğinden geçer mi?

Nedene bağlıdır. Emzirme dönemine bağlı kuruluk zamanla düzelebilir. Ancak uzun süren şikâyetlerde altta yatan neden araştırılmalıdır.

Vajinal kuruluk için hangi doktora gidilir?

İlk değerlendirme için kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurulabilir. Kuruluğa pelvik taban kaslarının gerginliği veya cinsel ilişki sırasında ağrı eşlik ediyorsa pelvik taban fizyoterapisi değerlendirmesi de faydalı olabilir.

Vajinal kuruluk cinsel ilişki sırasında ağrı yapar mı?

Evet. Vajinal nemin azalması sürtünmeyi artırabilir ve yanma, batma ile ilişki sırasında ağrıya neden olabilir.

Sonuç

Vajinal kuruluk, yalnızca menopoz döneminde görülen bir sorun değildir. Doğum sonrası emzirme sürecinde, hormonal değişikliklerde, bazı ilaçların kullanımında ve pelvik taban kaslarının aşırı gergin olduğu durumlarda da ortaya çıkabilir. Tedavinin başarılı olabilmesi için önce kuruluğun nedeninin belirlenmesi gerekir. Altta yatan nedene göre planlanan tıbbi tedavi, uygun yaşam tarzı önerileri ve gerektiğinde pelvik taban fizyoterapisi ile birçok kadında şikâyetler önemli ölçüde azalabilir.

Uzm. Fzt. Tuğçe Atalay

Pelvik Taban Fizyoterapisi

İstanbul